Ngày quốc tế đa dạng sinh học 2019:“ Đa dạng sinh học của chúng ta, thực phẩm của chúng ta, sức khỏe của chúng ta”

Đa dạng sinh học là cơ sở cung cấp thục phẩm, là nền tảng cho sc khỏe của loài người. Chủ đề của Ngày quốc tế đa dạng sinh học năm nay nhằm thúc đẩy việc tìm hiểu các kiến thc và tăng cưng truyền thông về mối liên hệ gia thực phẩm, dinh dưỡng và sức khỏe của con ngưòi vi đa dạng sinh học góp phần thc hiện các mục tiêu phát triển bn vng, bao gồm giảm thiu và thích ng vi biến đổi khí hậu, phục hồi hệ sinh thái, làm trong lành nguồn nước và không có nạn đói. Chủ đề năm 2019 cũng tôn vinh sự đa dạng phong phú mà tự nhiên đã cung cấp cho chúng ta làm nền tảng cho sự tồn tại của con nguời trên trái đất.

Đa dạng sinh học giữ vị trí quan trọng trong dinh dưng của con nguời thông qua vai trò trong việc sản xuất thc phẩm toàn cầu. Đa dạng sinh học đảm bảo năng suất bền vng của đất và cung cấp nguồn gen cho cây trồng, các loài trên cạn không phải cây trồng, vật nuôi và các loài sinh vật biển làm thc phẩm. Đảm bảo đuợc cung cấp đầy đủ các loại thc phẩm bổ dưỡng là yếu tố quyết định cơ bản của sc khỏe con người. Báo cáo “Kết nối các ưu tiên toàn cầu - Đa dạng sinh học và sc khỏe con người”, do Công ước về Đa dạng sinh học và Tổ chc Y tế Thế gii phát hành năm 2015, chỉ ra rằng sự đa dạng về chủng loại, giống cũng như nguồn thc phẩm hoang dã và dược liệu (cá, thc vật, thịt rừng, côn trùng và nấm) là cơ sở cho chế độ ăn uống đa dạng, nguồn dinh dưỡng và sc khỏe tốt.

Trong báo cáo năm 2019, Tổ chc Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp quốc (FAO) nhận định “Tương lai của nguồn cung cấp thc phẩm đang bị đe dọa nghiêm trọng vì số lượng các loài động vật và thc vật đang biến mất một cách nhanh chóng trong bối cảnh thế gii đang phải vật lộn với việc cung cấp thc phẩm cho dân số ngày càng tăng”.

Trong 100 năm qua, hơn 90% các giống cây trồng đã biến mất khỏi các cánh đồng, các trang trại. Một na số giống vật nuôi đã bị mất. Hiện nay, tại tất cả các ngư trưng chính trên thế gii, các loài thủy sản đang bị đánh bắt ở mức tới hạn và nhiều loài không đảm bảo sự phát triển bền vng. Các hệ thống sản xuất thc phẩm truyền thống, bao gồm cả kiến thc bản địa và văn hóa truyền thống, vi sự phong phú đa dạng ở các địa phương đang bị đe dọa Sự suy giảm đa dạng sinh học nông nghiệp cũng như là kiến thc về y học cổ truyền và thc phẩm địa phương ngày càng tăng và lan rộng trên toàn cầu. Việc mất chế độ ăn uống đa dạng có liên quan trc tiếp đến bệnh tật hoặc làm gia tăng các yếu tố nguy cơ có hại cho sc khỏe, chẳng hạn như bệnh tiểu đưng, béo phì và suy dinh dưõng và có tác động trc tiếp đến sự mai một của các bài thuốc truyền thống từ tự nhiên khi con người quá lệ thuộc vào các loại thuốc tổng họp.

Hội nghị lần thứ 14 các bên tham gia Công ưc Đa dạng sinh học (CBD- COP14) đã đưa ra các báo cáo về đa dạng sinh học và sức khỏe cũng như các khuyến nghị đối vi vấn đề này. Các ấn phẩm mi đây của EAT-Lancet Commission công bố nhng phát hiện về mối quan hệ gia hệ thống thc phẩm/dinh dưng và đa dạng sinh học cho thấy, nếu nhìn từ quan điểm hệ thống thc phẩm bền vững thì chế độ ăn uống lành mạnh có thể hỗ trợ và tăng cường sự thay đổi trong hệ thống thc phẩm, từ đó tạo ra nhng li ích cho đa dạng sinh học (tham khảo https://eatforum.org/eat-lancet- commission/). Do vậy, thông qua các hành động vì sc khỏe, dinh dưỡng và hệ thống thực phẩm lành mạnh của mình, mỗi một cá nhân có thể trở thành nhân tố xúc tác trong việc nâng cao nhận thúc v việc bảo tồn và sử dụng bền vng đa dạng sinh học vì sc khỏe của bản thân và của cộng đồng.

Các nội dung về mối liên hệ gia đa dạng sinh học, hệ sinh thái và việc cung cấp li ích đối vi sc khỏe con người đã được đưa vào trong Kế hoạch chiến lược về đa dạng sinh học giai đoạn 2011-2020 và cũng trở thành chủ đề chính trong các chương trình nghị sự chung về phát triển bền vng. Công ước Đa dạng sinh học cùng vi các đối tác, bao gồm WHO, FAO, UNICEF, UNESCO và các t chc khác như EAT Foundation FOLU (Liên minh sử dụng đt và lương thc) đang hp tác để xác định hành động, thông qua các hệ thống thc phẩm toàn cầu, nhằm hỗ trợ việc thc hiện các mục tiêu về đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu, y tế cũng như các Mục tiêu phát triển bền vng liên quan khác.

Việt Nam là một trong nhng quốc gia có nguồn tài nguyên sinh vật đa dạng, phong phú, vi hơn 70% dân số sống bằng nghề nông và phụ thuộc vào nông nghiệp và rng. Đa dạng sinh học có ý nghĩa to ln trong đi sống tự nhiên và con người, là cơ sở đảm bảo an ninh lương thực của đất nước; duy trì nguồn gen, tạo giống vật nuôi, cây trồng; cung cấp các nguồn nguyên liệu, dược liệu cho y tế và cộng đồng. Theo ước tính, Việt Nam đã xác định được 3.830 loài cây dưc liệu dùng làm thuốc, chiếm khoảng 36% trong số 10.500 loài thc vật bậc cao có mạch đã biết. So vói 35.000 loài cây làm thuốc trên toàn thế gii, số loài cây thuốc Việt Nam chiếm khoảng 11%. Đây là con số thống kê chưa đầy đủ vì còn rất nhiều cây thuốc của các cộng đồng dân tộc thiểu số (đuọc gọi là cây thuốc dân tộc) chưa được phổ biến rộng rãi. Sự hiểu biết, tri thc truyền thống về cây thuốc của các dân tộc, cộng đồng, người dân bản địa khác nhau đã tạo ra các bài thuốc gia truyền có ý nghĩa trong cha bệnh và chăm sóc sc khoẻ của nhân dân. Đây chính là một kho tàng tri thc truyền thống về sử dụng nguồn gen, đặc biệt là nguồn gen dược liệu, vô cùng phong phú của dân tộc Việt Nam.

Hiện nay, tại Việt Nam nền y học cổ truyền hàn lâm và y học dân gian được bảo tồn và phát trin song song. Hệ thống các cơ sở y tế cung cấp dịch vụ chăm sóc sc khỏe bằng y, dược cổ truyền (y học cổ truyền hàn lâm) được phát triền ở tất cả các tỉnh, huyện, xã và đưọc kết hp vi dịch vụ y học hiện đại. Các nhà máy sản xut thuốc y học cổ truyền, sản phẩm bảo vệ sc khỏe từ nguồn dược liệu tự nhiên cũng phát triển mạnh mẽ. Tại các cộng đồng, tri thc về sử dụng các loài cây, con trong phòng bệnh và cha bệnh vẫn được người dân sử dụng trong cuộc sống hàng ngày. Việt Nam đang nỗ lc bảo tn các bài thuốc dân gian này để nghiên cu ng dụng trong chăm sóc sc khỏe và cũng là bảo tồn các giá trị văn hóa quý giá của các dân tộc Việt Nam

Thống kê truy cập
  • Đang online: 14
  • Hôm nay: 271
  • Trong tuần: 4,221
  • Tất cả: 46,255